Àwọn ògbóǹtarìgì mẹ́fà sọ àsọtẹ́lẹ̀ àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ pàtàkì ti kemistri fún ọdún 2023
Àwọn onímọ̀-ẹ̀rọ ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga àti ilé-iṣẹ́ ń jíròrò ohun tí yóò jẹ́ àkọlé ìròyìn ní ọdún tí ń bọ̀
Kirẹditi: Will Ludwig/C&EN/Shutterstock
MAHER EL-KADY, Olórí Ẹ̀ka Ìmọ̀ Ẹ̀rọ, Nanotech Energy, àti Elektrọnik, Yunifásítì California, Los Angeles
Kirẹditi: Lati ọwọ Maher El-Kady
“Láti mú ìgbẹ́kẹ̀lé wa lórí epo ìdáná àti láti dín ìtújáde erogba wa kù, ọ̀nà mìíràn kan ṣoṣo tó dára ni láti mú kí ohun gbogbo wà láti ilé sí ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́. Ní ọdún díẹ̀ sẹ́yìn, a ti ní ìrírí àwọn àṣeyọrí pàtàkì nínú ìdàgbàsókè àti ṣíṣe àwọn bátírì alágbára jù tí a retí pé yóò yí ọ̀nà tí a ń gbà rìn lọ sí ibi iṣẹ́ àti láti ṣèbẹ̀wò sí àwọn ọ̀rẹ́ àti ìdílé wa padà lọ́nà tó yanilẹ́nu. Láti rí i dájú pé a ti yípadà pátápátá sí agbára iná mànàmáná, àwọn àtúnṣe sí i nínú agbára, àkókò ìgbarasílẹ̀, ààbò, àtúnlò, àti iye owó fún wákàtí kìlówatt ṣì ṣe pàtàkì. Ẹnìkan lè retí pé ìwádìí bátírì yóò pọ̀ sí i ní ọdún 2023 pẹ̀lú iye àwọn onímọ̀-ẹ̀rọ onímọ̀-ẹ̀rọ àti àwọn onímọ̀-ẹ̀rọ ohun èlò tí ń ṣiṣẹ́ papọ̀ láti ran àwọn ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ oníná púpọ̀ sí i lọ́wọ́.”
KLAUS LACKNER, Olùdarí, Ibùdó fún àwọn ìtújáde erogba odi, Yunifásítì Ìpínlẹ̀ Arizona
Ike: Ile-ẹkọ giga Ipinle Arizona
“Ní ti COP27, [àpérò àyíká àgbáyé tí a ṣe ní oṣù kọkànlá ní Íjíbítì], àfojúsùn ojúọjọ́ 1.5 °C di ohun tí kò ṣeé fojú rí, tí ó tẹnu mọ́ àìní fún yíyọ erogba kúrò. Nítorí náà, ọdún 2023 yóò rí ìlọsíwájú nínú àwọn ìmọ̀-ẹ̀rọ ìgbámú afẹ́fẹ́ tààrà. Wọ́n pèsè ọ̀nà tí ó gbòòrò sí àwọn ìtújáde odi, ṣùgbọ́n wọ́n wọ́n jù fún ìṣàkóso egbin erogba. Síbẹ̀síbẹ̀, gbígba afẹ́fẹ́ tààrà lè bẹ̀rẹ̀ díẹ̀ kí ó sì pọ̀ sí i dípò ìwọ̀n. Gẹ́gẹ́ bí àwọn páànẹ́lì oòrùn, àwọn ẹ̀rọ ìgbámú afẹ́fẹ́ tààrà lè jẹ́ èyí tí a ṣe ní ọ̀pọ̀lọpọ̀. Ìṣẹ̀dá ibi-pupọ̀ ti fi ìdínkù iye owó hàn nípasẹ̀ àwọn ìpele títóbi. 2023 lè fúnni ní ojú ìwòye èyí tí àwọn ìmọ̀-ẹ̀rọ tí a fúnni lè lo àǹfààní ìdínkù iye owó tí ó wà nínú iṣẹ́ ọnà ibi-pupọ̀.”
RALPH MARQUARDT, Olórí Àgbà Àṣà Ìṣẹ̀dá, Àwọn Ilé Iṣẹ́ EVONIK
Kirẹditi: Awọn ile-iṣẹ Evonik
“Dídáwọ́ ìyípadà ojúọjọ́ dúró jẹ́ iṣẹ́ pàtàkì. Ó lè ṣe àṣeyọrí kìkì tí a bá lo àwọn ohun èlò díẹ̀. Ètò ọrọ̀ ajé oníyípo gidi ṣe pàtàkì fún èyí. Àwọn àfikún ilé iṣẹ́ kẹ́míkà sí èyí ní àwọn ohun èlò tuntun, àwọn ìlànà tuntun, àti àwọn àfikún tí ó ń ran ọ̀nà lọ́wọ́ láti tún àwọn ọjà tí a ti lò tẹ́lẹ̀ ṣe. Wọ́n mú kí àtúnlò ẹ̀rọ túbọ̀ ṣiṣẹ́ dáadáa, wọ́n sì ń jẹ́ kí àtúnlò kẹ́míkà tó ní ìtumọ̀ pọ̀ sí i, kódà ju pyrolysis ìpìlẹ̀ lọ. Yíyí egbin padà sí àwọn ohun èlò tó níye lórí nílò ìmọ̀ láti ọ̀dọ̀ ilé iṣẹ́ kẹ́míkà. Nínú ìgbésẹ̀ gidi, a ń tún egbin ṣe, ó sì ń di àwọn ohun èlò tó níye lórí fún àwọn ọjà tuntun. Síbẹ̀síbẹ̀, a gbọ́dọ̀ yára; a nílò àwọn ìṣẹ̀dá tuntun wa nísinsìnyí láti jẹ́ kí ètò ọrọ̀ ajé oníyípo ṣeé ṣe lọ́jọ́ iwájú.”
SARAH E. O'CONNOR, Olùdarí, Ẹ̀ka Biosynthesis ti Ọjà Adayeba, MAX PLANCK INSTITUTE FOR CHEMICAL ECOLOGY
Kirẹditi: Sebastian Reuters
“Àwọn ọ̀nà ìwádìí ‘-Omics’ ni a lò láti ṣàwárí àwọn jínì àti àwọn enzymes tí bakitéríà, olú, ewéko, àti àwọn ohun alààyè mìíràn ń lò láti ṣe àgbékalẹ̀ àwọn ọjà àdánidá tó díjú. Lẹ́yìn náà, a lè lo àwọn jínì àti enzymu wọ̀nyí, nígbà míì pẹ̀lú àwọn ìlànà kẹ́míkà, láti ṣe àwọn ìpìlẹ̀ ìṣẹ̀dá biocatalytic tó dára fún àyíká fún àìmọye molecule. A lè ṣe ‘-omics’ lórí sẹ́ẹ̀lì kan ṣoṣo báyìí. Mo sọtẹ́lẹ̀ pé a ó rí bí transcriptomics àti genomics ṣe ń yí iyára tí a fi rí àwọn jínì àti enzymu wọ̀nyí padà. Jù bẹ́ẹ̀ lọ, metabolomics sẹ́ẹ̀lì kan ṣoṣo ti ṣeé ṣe báyìí, èyí tí ó fún wa láyè láti wọn ìṣọ̀kan àwọn kẹ́míkà nínú àwọn sẹ́ẹ̀lì kọ̀ọ̀kan, tí ó fún wa ní àwòrán tó péye jù nípa bí sẹ́ẹ̀lì náà ṣe ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ilé iṣẹ́ kẹ́míkà.”
Richmond Sarpong, Onímọ̀-ẹ̀rọ-ẹ̀rọ-ẹ̀rọ, Yunifásítì California, Berkeley
Kirẹditi: Niki Stefanelli
“Òye tó dára jù nípa ìṣòro àwọn molecule organic, fún àpẹẹrẹ bí a ṣe lè mọ ìyàtọ̀ láàárín ìṣòro ìṣètò àti ìrọ̀rùn ìṣẹ̀dá, yóò máa jáde láti inú ìlọsíwájú nínú ẹ̀kọ́ ẹ̀rọ, èyí tí yóò tún yọrí sí ìyára nínú ìṣesí àti àsọtẹ́lẹ̀. Àwọn ìlọsíwájú wọ̀nyí yóò fúnni ní àwọn ọ̀nà tuntun láti ronú nípa ṣíṣe àyípadà sí ààyè kemikali. Ọ̀nà kan láti ṣe èyí ni nípa ṣíṣe àwọn àyípadà sí ẹ̀gbẹ́ àwọn molecule àti òmíràn ni láti ní ipa lórí àwọn àyípadà sí àárín àwọn molecule nípa ṣíṣe àtúnṣe àwọn egungun àwọn molecule. Nítorí pé àwọn kókó inú àwọn molecule organic ní àwọn ìdè tó lágbára bíi carbon-carbon, carbon-nitrogen, àti carbon-oxygen bonds, mo gbàgbọ́ pé a ó rí ìdàgbàsókè nínú iye àwọn ọ̀nà láti ṣe àwọn irú ìdè wọ̀nyí ní iṣẹ́, pàápàá jùlọ nínú àwọn ètò tí kò ní ìṣòro. Ìlọsíwájú nínú photoredox catalysis yóò tún ṣe àfikún sí àwọn ìtọ́sọ́nà tuntun nínú ṣíṣe àtúnṣe egungun.”
ALISON WENDLANDT, Onímọ̀-ẹ̀rọ-ẹ̀rọ-ẹ̀rọ, Ilé-ẹ̀kọ́ Ìmọ̀-ẹ̀rọ ti Massachusetts
Kirẹditi: Justin Knight
“Ní ọdún 2023, àwọn onímọ̀ nípa kẹ́míkà onígbà-ayé yóò máa tẹ̀síwájú láti gbé àwọn ohun tó lè fa ìyàn jáde. Mo retí ìdàgbàsókè síwájú síi ti àwọn ọ̀nà àtúnṣe tí ó ń fúnni ní ìpele atom àti àwọn irinṣẹ́ tuntun fún ṣíṣe àtúnṣe macromolecules. Mo ń tẹ̀síwájú láti rí ìmísí nípa ìsopọ̀ àwọn ìmọ̀ ẹ̀rọ tí ó wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ ara wọn sínú ohun èlò kẹ́míkà onígbà-ayé: àwọn irinṣẹ́ biocatalytic, electrochemical, photochemical, àti àwọn irinṣẹ́ sáyẹ́ǹsì dátà tí ó ní ìpele gíga ń pọ̀ sí i. Mo retí pé àwọn ọ̀nà tí a ń lò àwọn irinṣẹ́ wọ̀nyí yóò túbọ̀ gbilẹ̀ sí i, tí yóò sì mú kẹ́míkà tí a kò rò pé ó ṣeé ṣe wá wá.”
Àkíyèsí: Gbogbo ìdáhùn ni a fi ránṣẹ́ nípasẹ̀ ìmeeli.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Feb-07-2023